Η επίτευξη ενεργειακής ασφάλειας είναι πλέον η βασική κινητήριος δύναμη που ωθεί την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) με τίτλο «ΑΠΕ 2026», που δημοσιεύτηκε στις 6 Νοεμβρίου 2026.
Παγκόσμια τάση η αύξηση των ΑΠΕ
Εν μέσω πρωτοφανών διαταραχών των διεθνών αγορών από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, σημαντικές πολιτικές στήριξης και, πάνω από όλα, η ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια οδήγησαν σε ταχύτερη ανάπτυξη των ΑΠΕ στην Ινδία, στη Νοτιοανατολική Ασία, στην Αφρική και στη Μέση Ανατολή. Για πρώτη φορά, η ισχύς των ΑΠΕ που θα προστεθεί στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες την περίοδο 2026-2031 αναμένεται να είναι ίση με αυτή που θα προστεθεί στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Συμπερασματικά, η τάση αύξησης των ΑΠΕ, όπως προβλέπει ο IEA για την περίοδο 2026-2031, γίνεται παγκόσμια.
«Το νέο κεφάλαιο στην ανάπτυξη των ΑΠΕ είναι πραγματικά παγκόσμιο, αφού επεκτείνεται πλέον σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Το δεδομένο αυτό καθιστά τις ΑΠΕ βασικό πυλώνα του παγκόσμιου ενεργειακού τομέα. Σήμερα οι ΑΠΕ καλύπτουν το ένα τρίτο της παγκόσμιας ηλεκτροπαραγωγής και τα επόμενα πέντε (5) έτη θα πλησιάσουν το μισό της», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ.
Η Ινδία αναδεικνύεται ως η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά για τις ΑΠΕ μετά την Κίνα, με τη νέα ισχύ που θα εγκαταστήσει την περίοδο 2026-2031 να αναμένεται 2,6 φορές μεγαλύτερη από ό,τι την περίοδο 2020-2025. Η ανάπτυξη των ΑΠΕ προχωρά επίσης στη Νοτιοανατολική Ασία, στη Μέση Ανατολή, στη Βόρεια Αφρική και στην Υποσαχάρια Αφρική. Στις χώρες αυτές η νέα ισχύς ΑΠΕ που θα προστεθεί την περίοδο 2026-2031 αναμένεται σχεδόν να τριπλασιαστεί σε σχέση με τα προηγούμενα έξι (6) έτη.
Μεταξύ 2010 και 2025, η παγκόσμια προσφορά ενέργειας από ΑΠΕ σχεδόν διπλασιάστηκε, κυρίως εξαιτίας της ραγδαίας ανάπτυξης των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, τη θέρμανση και τις μεταφορές. Την ίδια περίοδο όμως η προσφορά ενέργειας από ορυκτά καύσιμα αυξήθηκε επίσης κατά 18%, καθώς η ανάπτυξη των ΑΠΕ δεν αρκούσε για να καλύψει την αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση ενέργειας. Σημαντικό στοιχείο της έκθεσης είναι όμως ότι η παγκόσμια ζήτηση ορυκτών καυσίμων θα ήταν το 2025 περίπου 8% υψηλότερη, αν δεν είχαν αναπτυχθεί οι ΑΠΕ μετά το 2010. Χωρίς τις ΑΠΕ, η παγκόσμια ζήτηση ορυκτού αερίου θα ήταν 11% υψηλότερη, ενώ στην ΕΕ, χωρίς τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά που εγκαταστάθηκαν μετά το 2021, η χονδρική τιμή ρεύματος θα ήταν το 2026 σχεδόν 55 €/MWh ακριβότερη.
Η Ελλάδα στις πρωτοπόρες χώρες στα φωτοβολταϊκά
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πρωτοπόρες χώρες στην ανά κάτοικο ηλεκτροπαραγωγή από φωτοβολταϊκά, όπως φαίνεται στο γράφημα παρακάτω: 4η στον κόσμο το 2025 και, σύμφωνα με τις προβλέψεις του IEA, 6η το 2031. Η γειτονική Βουλγαρία, που το 2025 βρίσκεται πολύ πιο χαμηλά από την Ελλάδα, στη 13η θέση, θα εκτοξευτεί το 2031 στην 4η θέση.

Γράφημα: Ηλεκτροπαραγωγή από φωτοβολταϊκά ανά κάτοικο στις 10 πρώτες χώρες, 2025 και 2031 (πρόβλεψη), και θέση τους στην παγκόσμια κατάταξη. Πηγή: IEA, Renewables 2026, σ. 19, CC BY 4.0.
Σύμφωνα με τις ίδιες προβλέψεις, η Ελλάδα το 2031 θα βρίσκεται στην ομάδα των χωρών όπου το μερίδιο των φωτοβολταϊκών και των αιολικών στην ηλεκτροπαραγωγή θα ξεπερνά το 55%.
Πηγή: IEA (2026), Renewables 2026, IEA, Paris https://www.iea.org/reports/renewables-2026, Licence: CC BY 4.0




