Μία από τις παλαιότερες πηγές ενέργειας στη ναυτιλία επιστρέφει με εντελώς διαφορετική μορφή. Η Maersk, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, συμφώνησε με τη βρετανική Anemoi να εγκαταστήσει πιλοτικά ένα περιστροφικό ιστίο ύψους 35 μέτρων σε containership, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμου και των εκπομπών.
Δεν πρόκειται για συμβατικό πανί. Τα λεγόμενα rotor sails ή Flettner rotors είναι μεγάλοι κατακόρυφοι κύλινδροι που περιστρέφονται μηχανικά. Όταν ο άνεμος περνά γύρω τους, δημιουργείται διαφορά πίεσης μέσω του φαινομένου Magnus, παράγοντας ώση προς την κατεύθυνση κίνησης του πλοίου. Ο κινητήρας παραμένει η κύρια πρόωση, αλλά χρειάζεται λιγότερη ισχύ και συνεπώς λιγότερο καύσιμο.
Σύμφωνα με τους Financial Times, ένα σύστημα της Anemoi κοστίζει περίπου 600.000-1,2 εκατ. δολάρια ανά rotor, χωρίς την εγκατάσταση, και μπορεί υπό κατάλληλες συνθήκες να εξοικονομεί περίπου έναν τόνο καυσίμου και τρεις τόνους CO₂ την ημέρα ανά ιστίο. Συνήθως εγκαθίστανται περισσότερα από ένα. Συνολικά, η αιολική υποβοήθηση μπορεί να μειώσει την κατανάλωση κατά περίπου 5-25%, ανάλογα με το πλοίο και τη διαδρομή.
Η τεχνολογία δεν αποτελεί θεωρητική λύση. Ο IMO θεωρεί την αιολική υποβοήθηση μία από τις διαθέσιμες τεχνολογίες βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης των πλοίων, ενώ rotor sails, rigid wings, suction sails και kites χρησιμοποιούνται ήδη εμπορικά.
Γιατί τώρα;
Το οικονομικό κίνητρο ενισχύεται από τη νομοθεσία. Η ναυτιλία έχει ενταχθεί στο ευρωπαϊκό ETS, ενώ από το 2026 το σύστημα καλύπτει και τις εκπομπές μεθανίου και υποξειδίου του αζώτου. Παράλληλα, το FuelEU Maritime απαιτεί σταδιακή μείωση της έντασης εκπομπών των καυσίμων των πλοίων, φτάνοντας στο -80% έως το 2050.
Η αιολική υποβοήθηση δεν μπορεί από μόνη της να μηδενίσει τις εκπομπές της ναυτιλίας. Έχει όμως ένα σημαντικό πλεονέκτημα: μειώνει άμεσα την ποσότητα καυσίμου που απαιτείται, είτε αυτό είναι πετρέλαιο σήμερα είτε ακριβότερο πράσινο μεθανόλη, αμμωνία ή άλλο καύσιμο αύριο.
Η ενεργειακή μετάβαση στη θάλασσα, τελικά, μπορεί να περιλαμβάνει και μια τεχνολογία που η ναυτιλία γνώριζε εδώ και αιώνες: τον ίδιο τον άνεμο.
Πηγή: Financial Times
