Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, από όπου περνάει περίπου το 20% του πετρελαίου που καταναλώνεται παγκόσμια, εξαιτίας του πολέμου μεταξύ Η.Π.Α. -Ισραήλ και Ιράν, συνέβαλε σε μία 11% αύξηση των πωλήσεων αντλιών θερμότητας σε 12 ευρωπαϊκές χώρες το α΄εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αντλιών Θερμότητας (EHPA).
Ανοδική τάση είχε καταγράψει ήδη για το 2025 ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) στην Παγκόσμια Επισκόπηση της Ενέργειας 2026, όπως φαίνεται στο γράφημα που ακολουθεί.

Γράφημα: Εγκατεστημένη ισχύς αντλιών θερμότητας στην Ευρώπη ανά έτος (GW). Η κορυφή του 2022 συμπίπτει με την ενεργειακή κρίση μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Μετά από δύο χρόνια πτώσης, η αγορά ανέκαμψε το 2025. Πηγή: Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA
Μία αντλία θερμότητας λειτουργεί με τρόπο παρόμοιο με ένα κλιματιστικό. Μεταφέρει τη θερμική ενέργεια από το εξωτερικό περιβάλλον (αέρα, έδαφος ή νερό), την ενισχύει και τη μεταφέρει εκεί που χρειάζεται. Για κάθε μονάδα ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνει, μια τυπική οικιακή αντλία αποδίδει περίπου τέσσερις μονάδες θερμότητας, και είναι τρεις έως πέντε φορές πιο αποδοτική από έναν λέβητα αερίου.
Την τάση αύξησης εγκατάστασης αντλιών θερμότητας επιδιώκει να επιταχύνει και το Σχέδιο Δράσης για τον Εξηλεκτρισμό, που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 17 Ιουλίου. Ο εξηλεκτρισμός της ζήτησης μπορεί να μειώσει τις εισαγωγές ορυκτού αερίου της Ε.Ε. πάνω από 70 % και αργού πετρελαίου πάνω από 40 % έως το 2040.
Η Ε.Ε. θα μπορούσε να εξοικονομεί έως και 260 δισεκ. ευρώ ετησίως έως το 2040 από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Η εξοικονόμηση αυτή μπορεί ταυτόχρονα να προστατεύσει τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία από τις επιπτώσεις των διεθνών κρίσεων στους λογαριασμούς ενέργειας.
Ο ενδεικτικός στόχος που θέτει η Επιτροπή για τον εξηλεκτρισμό είναι η επίτευξη της τάξης του 46% έως το 2040 (μερίδιο ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση ενέργειας, βιομηχανία, μεταφορές, θέρμανση). Συγκεκριμένα, θέτει στόχο αύξησης του ρυθμού εγκατάστασης αντλιών θερμότητας σε περίπου 4 εκατομμύρια ετησίως το 2030 σε σύγκριση με το 2025 που ήταν 2,4 εκατομμύρια και προβλέπει μηχανισμούς και εργαλεία για την κινητροδότηση εγκατάστασής τους.
Μεταξύ των μέτρων, το Σχέδιο παροτρύνει τα κράτη μέλη να δώσουν φορολογικά κίνητρα, επισημαίνοντας ότι μόλις έξι κράτη μέλη εφαρμόζουν στις αντλίες θερμότητας χαμηλότερο συντελεστή ΦΠΑ από εκείνον των λεβήτων αερίου.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έδειξε ότι τα νοικοκυριά στρέφονται στις αντλίες θερμότητας όταν το αέριο γίνεται ακριβό και αβέβαιο. Το ζητούμενο τώρα είναι οι πολιτικές να κάνουν αυτήν τη στροφή φθηνότερη και προσβάσιμη για όλους.
Photo: Shawn Rain / Unsplash




